Ngày 17/02/2026, Xí nghiệp Khai thác các công trình Khí (XN Khí) chính thức ghi nhận cột mốc 40 tỷ m3 khí gaslift cung cấp cho lô 09-1 – một dấu ấn đặc biệt trong hành trình hơn ba thập kỷ nén khí về bờ cũng như đảm bảo dòng khí gaslift phục vụ công tác khai thác dầu của Vietsovpetro. Đây không chỉ là con số sản lượng mà còn là minh chứng cho vai trò chiến lược của XN Khí trong việc duy trì sản lượng khai thác tại các mỏ và bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.
Từ yêu cầu thực tiễn đến sứ mệnh thu gom khí
Ngày 26/6/1986, Vietsovpetro chính thức khai thác dòng dầu thương mại đầu tiên tại mỏ Bạch Hổ, mở ra giai đoạn phát triển mạnh mẽ của ngành dầu khí biển Việt Nam. Cùng với dầu thô, một lượng lớn khí tự nhiên đi kèm – gọi là khí đồng hành – được tách ra trong quá trình khai thác. Trong những năm đầu, do chưa có hệ thống thu gom và vận chuyển vào bờ, toàn bộ lượng khí đồng hành này buộc phải đốt bỏ ngoài khơi. Tính đến ngày 23/04/1995, với 30 triệu tấn dầu được khai thác và hệ số khí/dầu bình quân 150 m³/tấn, ước tính khoảng 4,5 tỷ m³ khí thiên nhiên đã bị đốt bỏ, gây lãng phí lớn nguồn tài nguyên quốc gia và tác động không nhỏ tới môi trường.
Trong bối cảnh Vietsovpetro không ngừng gia tăng sản lượng và mở rộng khai thác tại bể Cửu Long, yêu cầu tận thu, xử lý và sử dụng hiệu quả nguồn khí đồng hành trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược, gắn trực tiếp với hiệu quả khai thác và bảo vệ môi trường. Chính từ yêu cầu thực tiễn đó, XN Khí được thành lập, đảm nhận vai trò chuyên trách về thu gom, xử lý và nén khí.
Tòa nhà làm việc XN Khí thuộc khuôn viên Vietsovpetro
Không chỉ thu hồi nguồn tài nguyên từng bị đốt bỏ, XN Khí từng bước tiếp nhận và vận hành hệ thống công trình khí hiện đại ngoài khơi, bảo đảm dòng khí được phân phối ổn định cho hai mục tiêu trọng yếu: Cung cấp khí về bờ phục vụ phát điện và công nghiệp, đồng thời tái sử dụng cho hoạt động khai thác dầu bằng phương pháp gaslift.
Sự ra đời và phát triển của XN Khí đã tạo nên một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi giá trị của Vietsovpetro. Từ khâu thu gom, xử lý đến nén khí, XN Khí đã góp phần trực tiếp nâng cao hệ số thu hồi dầu, duy trì sản lượng tại các mỏ trưởng thành và bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.
Vai trò then chốt của khí gaslift trong khai thác dầu Lô 09-1
Giàn nén khí Trung tâm – Công trình thu gom và nén khí chủ lực của Xí nghiệp Khí
XN Khí thực hiện thu gom toàn bộ lượng khí phát sinh tại các mỏ thuộc Lô 09-1 và một phần khí từ bể Nam Côn Sơn trong quá trình khai thác dầu, sau đó xử lý và nén ở áp suất cao để đưa vào sử dụng hiệu quả. Nguồn khí sau xử lý được phân bổ theo hai hướng chiến lược: Cấp về bờ phục vụ cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm như Đạm Phú Mỹ, các nhà máy điện Nhơn Trạch, Bà Rịa…, góp phần quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; Tái sử dụng cho khai thác dầu bằng phương pháp gaslift – nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống giàn nén khí.
Giàn nén khí Nhỏ - Công trình đầu nguồn trong hệ thống thu gom và nén khí ngoài khơi
Sau gần 40 năm khai thác, các mỏ chủ lực như Bạch Hổ, Rồng, Nam Rồng – Đồi Mồi bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên. Năng lượng vỉa giảm, tỷ trọng giếng tự phun giảm mạnh, trong khi tỷ trọng giếng khai thác bằng gaslift ngày càng gia tăng. Hiện nay, sản lượng dầu khai thác bằng gaslift chiếm khoảng 72–80% tổng sản lượng dầu của Vietsovpetro, thậm chí tại một số mỏ đạt gần 100%. Điều đó cho thấy gaslift không còn là giải pháp hỗ trợ, mà đã trở thành trụ cột kỹ thuật quyết định khả năng duy trì sản lượng của Lô 09-1.
Tàu cẩu Trường Sa đặt Train F lên vị trí tại Giàn nén khí Trung tâm vào ngày 15/5/2015
Để duy trì dòng gaslift liên tục, hệ thống các giàn nén khí ngoài khơi của XN Khí phải vận hành 24/7 trong điều kiện áp suất cao và môi trường biển khắc nghiệt. Ba công trình chủ lực gồm: Giàn nén khí Trung tâm (GNTT), Giàn nén khí Nhỏ (GNN), Giàn nén khí mỏ Rồng (GNR) làm nhiệm vụ thu gom, xử lý, nén và phân phối khí phục vụ hoạt động khai thác dầu tại Lô 09-1.
GNTT – công trình có công nghệ hiện đại hàng đầu thời điểm đưa vào vận hành năm 1997 – đến nay vẫn giữ vai trò hạt nhân trong hệ thống thu gom và nén khí, bảo đảm nguồn gaslift ổn định cho các mỏ Bạch Hổ và khu vực lân cận. Song song với đó, GNN là công trình đầu nguồn, góp phần hình thành nền móng cho hệ thống cấp khí ngoài khơi, tạo cơ sở kỹ thuật quan trọng cho việc phát triển mạng lưới gaslift những năm sau này. Đặc biệt, việc đưa GNR vào vận hành từ năm 2010 đã mở rộng đáng kể năng lực cấp khí cho khu vực mỏ Rồng, Nam Rồng – Đồi Mồi, bảo đảm nguồn gaslift chủ lực cho các mỏ đang bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên. Đến 2015, việc đưa vào vận hành tổ máy nén số 6 (Train F) tại GNTT đã bổ sung thêm khoảng 1,7 triệu m³ khí/ngày, nâng cao năng lực dự phòng và đáp ứng nhu cầu gaslift ngày càng gia tăng. Song song với việc đầu tư mở rộng công suất, công tác bảo dưỡng định kỳ hàng năm luôn được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo hệ thống nén khí được vận hành an toàn, ổn định và liên tục.
Chính nền tảng công nghệ cùng năng lực vận hành ổn định này đã giúp XN Khí từng bước tích lũy sản lượng, tiến tới cột mốc 40 tỷ m³ khí gaslift cung cấp cho Lô 09-1 vào ngày 17/02/2026.
Giàn nén khí Rồng - Công trình mở rộng năng lực cấp khí cho khu vực mỏ Rồng, Nam Rồng – Đồi Mồi.
Nỗ lực bền bỉ - Hướng tới những cột mốc mới
Cột mốc 40 tỷ m³ khí gaslift là kết quả của hơn ba thập kỷ vận hành liên tục của ba giàn nén khí, của hàng chục sáng kiến cải tiến kỹ thuật, của sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị trong toàn Vietsovpetro và đặc biệt là bản lĩnh kỹ thuật của đội ngũ CBCNV XN Khí. Con số ấy không chỉ là sản lượng khí nén, mà còn là nền tảng giúp duy trì ổn định sản lượng khai thác dầu tại các mỏ thuộc Lô 09-1 – minh chứng cho năng lực vận hành vững vàng của tập thể XN Khí.
Trong bối cảnh các mỏ bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên, vai trò của XN Khí càng trở nên quan trọng trong chuỗi giá trị khai thác dầu của Vietsovpetro. Từ những dòng khí được nén và vận hành bền bỉ, XN Khí đang tiếp tục viết nên những cột mốc mới – giữ cho dòng dầu của Vietsovpetro không ngừng chảy và khẳng định bản lĩnh của những người kỹ sư, công nhân kỹ thuật dầu khí.