Trong dòng chảy của thời gian, mỗi chặng đường đi qua đều để lại những dấu ấn riêng. Nếu 30 năm là một cột mốc để nhìn lại hành trình hình thành, xây dựng và phát triển, thì năm thứ 31 lại mở ra một hành trình mới – hành trình tiếp nối những giá trị đã được vun đắp, viết thêm những dấu son bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng của những người làm khí. Với Xí nghiệp Khai thác các công trình Khí, câu chuyện ấy vẫn luôn gắn liền với một dòng chảy đặc biệt – dòng khí từ biển khơi.
Toàn cảnh Tòa nhà Xí nghiệp Khai thác các công trình Khí, Vietsovpetro nhìn từ trên cao
Khởi nguồn của sứ mệnh
Ngược dòng thời gian nhìn lại, cùng với những thành công đầu tiên của Vietsovpetro trong khai thác dầu tại mỏ Bạch Hổ, một bài toán lớn cũng được đặt ra khi lượng khí đồng hành ngày càng gia tăng nhưng chưa có điều kiện thu gom, xử lý và đưa vào sử dụng. Trong những năm đầu, nguồn tài nguyên quý giá ấy phải đốt bỏ ngoài khơi, vừa gây lãng phí tài nguyên, vừa tiềm ẩn những tác động đối với môi trường.
Quyết định số 497 thành lập Xí nghiệp Quản lý và Khai thác các công trình Khí
Thành công của dự án sớm đưa khí đồng hành từ mỏ Bạch Hổ vào bờ năm 1995 đã tạo nên bước chuyển quan trọng. Ngày 17/4/1995, dòng khí từ Bạch Hổ về đến Trạm phân phối khí Bà Rịa; ngày 26/4/1995, Nhà máy điện Bà Rịa phát dòng điện đầu tiên bằng khí vào lưới điện quốc gia. Từ một nguồn tài nguyên từng phải đốt bỏ, khí đồng hành bắt đầu được đưa vào phục vụ sản xuất và đời sống.
Khi quy mô hệ thống thu gom và nén khí ngày càng mở rộng, yêu cầu về kỹ thuật, quản lý và vận hành cũng ngày càng cao, đòi hỏi phải có một đơn vị chuyên trách. Ngày 15/8/1995, Tổng Giám đốc XNLD Vietsovpetro ban hành Quyết định số 497 thành lập Xí nghiệp Quản lý và Khai thác các công trình Khí. Đến năm 2000, đơn vị chính thức được đổi tên thành Xí nghiệp Khai thác các công trình Khí (XN Khí).
Từ đó, một hành trình mới bắt đầu – hành trình thu gom, xử lý và nén khí đồng hành; cung cấp khí gaslift phục vụ khai thác dầu; đưa khí về bờ phục vụ các cụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm và từng bước phát triển năng lực dịch vụ kỹ thuật công nghiệp khí.
Từ tiếp nhận công nghệ đến làm chủ những công trình khí
Những ngày đầu của XN Khí là hành trình của công nghệ mới, thiết bị mới và cả những con người còn rất trẻ. Trong bối cảnh ngành công nghiệp khí còn mới mẻ tại Việt Nam, nhiều cán bộ, kỹ sư được cử đi đào tạo, tập huấn tại các quốc gia có nền công nghiệp khí phát triển; đồng thời tham gia giám sát thiết kếvà lắp đặt những công trình khí đầu tiên tại hãng (Koje, Hàn Quốc) và trên mỏ Bạch Hổ. Chính trong những năm tháng ấy, nền móng về tri thức, kinh nghiệm và bản lĩnh nghề nghiệp của những người làm khí dần được hình thành.
Giàn nén khí Trung tâm – Công trình thu gom và nén khí chủ lực của Xí nghiệp Khí
Ngày 28/02/1997, Giàn nén khí Nhỏ đón dòng khí đầu tiên. Ngày 31/07/1997, Giàn nén khí Trung tâm tiếp tục đón dòng khí đầu tiên và từ tháng 8/1997 chính thức đi vào hoạt động. Từ những công trình đầu tiên ấy, hệ thống nén khí của XN Khí từng bước được mở rộng và hoàn thiện.
Năm 2010, Giàn nén khí mỏ Rồng được đưa vào vận hành, mở rộng năng lực cấp gaslift cho khu vực mỏ Rồng, Nam Rồng – Đồi Mồi góp phần gia tăng sản lượng khí nén cấp về bờ, đáp ứng nhu cầu khí của thị trường khu vực Đông Nam Bộ.
Giàn nén khí Rồng - Công trình mở rộng năng lực cấp khí gaslift cho hoạt động khai thác dầu tại mỏ Rồng - Đồi Mồi
Tiếp đó là những dự án cải hoán, mở rộng công suất và bổ sung các tổ máy nén mới.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ là Train F trên Giàn nén khí Trung tâm. Ngày 25/7/2015, tổ hợp máy nén khí cao áp thứ 6 chính thức được đưa vào vận hành với công suất nén khoảng 1,7 triệu m³ khí/ngày-đêm. Phần lớn công việc trong thiết kế, lắp đặt và chạy thử đã được thực hiện bằng nội lực các đơn vị trong Vietsovpetro, đánh dấu bước trưởng thành rõ nét trong khả năng làm chủ những dự án kỹ thuật ngày càng phức tạp.
Tàu cẩu Trường Sa đặt “train F” lên vị trí tại Giàn nén khí Trung tâm ngày 15/5/2015
Cuối năm 2019, Train A trên Giàn nén khí Nhỏ tiếp tục được đưa vào vận hành thương mại, góp phần nâng cao công suất nén khí, tận thu khí đồng hành và đáp ứng nhu cầu gaslift phục vụ khai thác dầu.
Mỗi công trình, mỗi dự án là một lần thử sức; và sau mỗi lần thử sức, XN Khí lại thêm một bước trưởng thành.
Những dấu son tiếp tục được viết nên
Hành trình ấy còn được ghi lại bằng những cột mốc sản lượng nối tiếp nhau: 30 tỷ m³ khí năm 2011, 45 tỷ m³ năm 2015, 50 tỷ m³ năm 2017, 60 tỷ m³ năm 2020, 65 tỷ m³ năm 2021, 70 tỷ m³ năm 2023, 75 tỷ m³ năm 2024 và đến ngày 10/10/2025 đạt cột mốc 80 tỷ m³ khí.
Bước sang năm 2026, những dấu son mới tiếp tục được viết nên.
Ngày 02/01/2026, Giàn nén khí Trung tâm ghi dấu 65 tỷ m³ khí nén – kết tinh của gần ba thập kỷ vận hành liên tục giữa điều kiện biển khơi khắc nghiệt, yêu cầu kỹ thuật cao và những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn.
Ngày 17/02/2026, XN Khí tiếp tục ghi nhận cột mốc 40 tỷ m³ khí gaslift cung cấp cho Lô 09-1. Đó không chỉ là một con số sản lượng, mà còn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của dòng khí gaslift trong việc duy trì sản lượng khai thác dầu tại những mỏ đã bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên.
Thay thế ống chéo chân đế Riser Block trên Giàn nén khí Trung tâm
Hiện nay, sản lượng dầu khai thác bằng gaslift chiếm khoảng 73–80% tổng sản lượng dầu của Vietsovpetro, tại một số mỏ tỷ lệ này gần đạt 100%. Nếu dòng dầu là biểu tượng của thành quả khai thác, thì phía sau dòng dầu ấy luôn có một lực đẩy thầm lặng mang tên dòng khí.
Tiếp nối hành trình khát vọng
Ba mươi mốt năm qua, công nghệ không ngừng thay đổi, thiết bị liên tục được cải hoán và những thế hệ CBCNV cũng nối tiếp nhau trưởng thành. Nhưng điều luôn được gìn giữ là tinh thần trách nhiệm, khát vọng làm chủ công nghệ và sức mạnh của một tập thể đồng lòng.
Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Xí nghiệp Khai thác các công trình Khí
Trong chặng đường mới, khi các mỏ bước sâu hơn vào giai đoạn suy giảm tự nhiên, thiết bị làm việc dài hạn và yêu cầu tối ưu chi phí ngày càng cao, XN Khí tiếp tục chú trọng phát triển con người, nâng cao năng lực chuyên môn, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, sáng kiến cải tiến và ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao độ tin cậy thiết bị và hiệu quả sản xuất.
31 năm – hành trình vẫn đang tiếp nối
Những công trình, những dự án và các cột mốc sản lượng là những dấu son có thể nhìn thấy trên hành trình ấy. Và sau mỗi dấu son ấy là câu chuyện về những con người đã dành tuổi trẻ, trí tuệ và tâm huyết để giữ cho dòng khí luôn chảy giữa biển khơi.
Kỳ 2
Phía sau những dấu son – Những người giữ nhịp dòng khí