Trong hành trình 30 năm xây dựng và phát triển, Xí nghiệp khai thác các công trình Khí (XN Khí) luôn quyết tâm làm chủ công nghệ, từng bước hiện đại hóa công tác vận hành và bảo dưỡng (BDSC) thiết bị. Bước sang năm 2026, tinh thần ấy tiếp tục được khẳng định tại Giàn nén khí Trung tâm (GNTT) khi chính thức sử dụng thiết bị cân chỉnh đồng tâm (cân tâm) Laser XT-770 nhằm nâng cao độ chính xác và tối ưu hóa thời gian trong công tác BDSC tại giàn. Việc triển khai XT-770 không chỉ đơn thuần là áp dụng, làm chủ công nghệ mới mà còn góp phần chuẩn hóa, số hóa phương pháp BDSC, giảm thiểu độ rung và nâng cao độ tin cậy vận hành các tổ hợp máy nén khí cao áp.
Tại GNTT, việc vận hành và BDSC thiết bị quay đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì công suất nén tối ưu các tổ máy nén khí cao áp. Các cụm turbine - máy nén ly tâm, động cơ điện - hộp số - bơm ly tâm vận hành ở tốc độ cực cao, lên đến hàng chục nghìn vòng/phút (RPM), do đó yêu cầu về dung sai đồng tâm (Center alignment tolerance) rất nghiêm ngặt. Trước đây, công việc cân chỉnh đồng tâm trên giàn chủ yếu sử dụng đồng hồ so và đồ gá chuyên dụng (indicator & special tool). Phương pháp này đòi hỏi sự tỉ mỉ và tốn nhiều thời gian để thực hiện gá đặt và lấy số liệu. Chính vì vậy, việc triển khai Laser XT-770 thể hiện rõ bước chuyển đổi phương pháp bảo dưỡng theo hướng số hóa và chuẩn hóa.
Chủ động tiếp cận công nghệ và đào tạo nội bộ
Tháng 01/2026, GNTT được trang bị máy cân tâm Laser XT-770, đánh dấu bước nâng cấp quan trọng trong công tác cân chỉnh thiết bị quay. Ngay sau khi tiếp nhận, đội ngũ kỹ sư cơ khí đã tham gia buổi hướng dẫn sơ bộ tại tòa nhà làm việc XN Khí cùng đại diện hãng EASY LASER nhằm nắm bắt nguyên lý vận hành và các tính năng chính của thiết bị.
|  |
CBCNV GNTT tham gia hướng dẫn sử dụng máy cân tâm Laser XT-770
Tháng 02/2026, Ban cơ khí GNTT tiếp tục triển khai đào tạo nội bộ trực tiếp tại giàn cho các chuyên viên và kỹ sư cơ khí. Sau phần lý thuyết tập trung, thiết bị được đưa vào thực hành trực tiếp trên cụm động cơ điện – bơm dầu Diesel. Tại đây, các kỹ sư thực hiện đầy đủ các bước: từ cài đặt máy, nhập thông số đến chức năng tính toán cân chỉnh để đạt thông số đồng tâm (Parallel & Angular) theo dung sai cho phép. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành tại chỗ giúp đội ngũ CBCNV nhanh chóng làm chủ thiết bị, đồng thời có thể xuất báo cáo trực quan ngay trên máy sau mỗi lần đo kiểm.
| 
|
CBCNV GNTT thực hành sử dụng máy cân tâm Laser XT-770
Hiệu quả thực tế sau áp dụng
Thiết bị Laser XT-770 đưa vào thực hành tại GNTT trong 2 tháng đầu năm 2026 đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Công tác cân chỉnh thiết bị quay trở nên chủ động hơn, thời gian đo đạc được rút ngắn đáng kể trong khi độ chính xác được nâng cao. Thực tế triển khai cho thấy thời gian đo và hiệu chỉnh giảm một nửa so với phương pháp đồng hồ so truyền thống, sai số lặp lại đạt mức ±0,01 mm. Ngoài ra còn có những bước tiến rõ rệt như:
Đa dạng phương pháp đo: linh hoạt áp dụng Easyturn, 9-12-3, SWEEP (đo quét liên tục) hoặc Multi-Point (đo đa điểm) tùy theo điều kiện thực tế không gian tại khớp nối thiết bị quay.
Chức năng "LIVE 360": cho phép theo dõi độ dịch chuyển máy trực tiếp ở mọi góc độ, giúp tính toán phương án cân chỉnh nhanh chóng và nhìn trực quan “3D” dịch chuyển của máy trong quá trình cân chỉnh tại từng chân máy.
Độ tin cậy cao: sử dụng thiết bị laser cho phép kiểm tra nhanh độ đồng tâm khi có nghi ngờ rung động bất thường nếu có sự sai lệch, có thể áp dụng song song cả thiết bị laser và đồng hồ so để kiểm tra chéo kết quả cân chỉnh trước khi chạy lại máy.
Việc sớm áp dụng thiết bị Laser XT-770 là bước chuẩn bị quan trọng cho các hạng mục BDSC lớn trong năm 2026, bao gồm:
Tháng 02/2026: BDSC TO-16K Train-D
Tháng 09/2026: đại tu thay Turbine MARS-100 Train-A
Tháng 10-11/2026: đại tu máy nén ly tâm Dresser-Rand Train-B.
Việc làm chủ công nghệ cân tâm laser sẽ góp phần bảo đảm chất lượng lắp đặt sau đại tu và nâng cao độ ổn định vận hành dài hạn các cụm thiết bị.
Chủ động đào tạo và khai thác hiệu quả máy cân tâm laser đã giúp đội ngũ kỹ thuật GNTT bổ sung thêm một giải pháp hiệu quả trong công tác cân chỉnh đồng tâm thiết bị quay. Quan trọng hơn, quá trình tiếp cận và làm chủ công nghệ mới thể hiện tinh thần học hỏi, cầu thị và quyết tâm nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kỹ sư GNTT. Từ nền tảng 30 năm phát triển, mỗi bước đổi mới công nghệ và làm chủ công nghệ mới hôm nay chính là sự chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Năm thứ 31 mở ra với tinh thần làm chủ kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình và không ngừng nâng cao độ tin cậy vận hành các giàn nén khí của xí nghiệp.
Phụ lục kỹ thuật: Quy trình vận hành nhanh thiết bị cân tâm Laser XT-770
1. Lắp đặt và Thiết lập (Setup & Dimensions)
Gắn đầu đo S lên máy cố định, đầu đo M lên máy di động. Kết nối Bluetooth với tablet điều khiển XT11.
Nhập các khoảng cách: giữa hai đầu đo, từ đầu đo M đến khớp nối, từ đầu đo M đến các chân máy và khoảng cách 2 chân máy.
2. Kiểm tra “Soft Foot”
Sử dụng tính năng “Soft Foot check” để kiểm tra độ phẳng các chân máy. Nới lỏng/siết chặt/chêm-rút shim từng chân theo chỉ dẫn trên màn hình để loại bỏ ứng suất dư trước khi đo.
3. Thực hiện phép đo (Measurement): lựa chọn phương pháp phù hợp trên màn hình XT11:
EasyTurn / 9-12-3: quay trục đến 3 vị trí (mỗi vị trí cách nhau >20°).
Sweep: quay trục liên tục một góc tối thiểu 60°, máy tự động ghi lại hàng trăm điểm dữ liệu.
Multi-Point: ghi lại dữ liệu tại nhiều điểm rời rạc (thường >5 điểm) để đạt độ chính xác cao nhất cho các máy nén lớn hoặc khi có rung động ngoại cảnh.
4. Cân chỉnh trực tiếp (Live Adjustment)
Cân chỉnh đứng: quay đầu đo về vị trí 12 giờ. Theo dõi giá trị sai lệch dọc và thêm/bớt tấm chêm (shim) theo trị số máy tính toán.
Cân chỉnh ngang: quay đầu đo về vị trí 3 giờ hoặc 9 giờ. Dịch chuyển máy sang trái/phải bằng bu lông kích cho đến khi thông số đạt dung sai.
Chế độ LIVE 360: kích hoạt để theo dõi dịch chuyển máy theo thời gian thực tại bất kỳ vị trí dừng quay nào của đầu đo (không bắt buộc phải ở 12h hay 3h/9h).
5. Hoàn tất (Final Check & Report)
Siết chặt bu lông chân máy, đo kiểm tra lại lần cuối để xác nhận kết quả (màu xanh).
Xuất báo cáo PDF trực tiếp từ máy XT11 để lưu hồ sơ kỹ thuật.
Hình ảnh và bài viết: Vũ Mạnh Hùng (GNTT)